ఈతరం భారతం హైదరాబాద్ ఆగస్ట్ 29 శనివారం (వార్తాంశం)
భారతదేశానికి 1947 ఆగస్టు 15న స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటికీ, స్వతంత్ర దేశాన్ని ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో నడిపించేందుకు కేవలం స్వాతంత్ర్యం సరిపోలేదు. పౌరుల హక్కులు, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, న్యాయం, కేంద్ర–రాష్ట్రాల అధికారాలు, పాలనా వ్యవస్థ వంటి అనేక అంశాలకు స్పష్టమైన రాజ్యాంగబద్ధమైన పునాది అవసరమైంది. ఈ మహత్తర బాధ్యతను భారత రాజ్యాంగ పరిషత్ నిర్వర్తిస్తున్న సమయంలో 1947 ఆగస్టు 29 ఒక కీలకమైన రోజుగా నిలిచింది. ఆ రోజున రాజ్యాంగ పరిషత్ ముసాయిదా కమిటీఏర్పాటుకు తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది.
ఏడుగురు సభ్యులతో ముసాయిదా కమిటీ
ముసాయిదా కమిటీలో ప్రారంభంగా ఏడుగురు సభ్యులు ఉన్నారు. డాక్టర్ బి. ఆర్. అంబేడ్కర్, ఎన్. గోపాలస్వామి అయ్యంగార్, అల్లాడి కృష్ణస్వామి అయ్యర్, డాక్టర్ కె. ఎం. మున్షీ, సయ్యద్ మహమ్మద్ సాదుల్లా, బి. ఎల్. మిత్తర్, డి. పి. ఖైతాన్ ఈ కమిటీలో సభ్యులుగా నియమితులయ్యారు. తరువాత బి. ఎల్. మిత్తర్ రాజీనామా చేయడంతో ఆయన స్థానంలో ఎన్. మాధవ రావు వచ్చారు. డి. పి. ఖైతాన్ మరణించిన అనంతరం ఆయన స్థానంలో టి. టి. కృష్ణమాచారి నియమితులయ్యారు.ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన చారిత్రక విషయాన్ని స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవాలి. ఆగస్టు 29న ముసాయిదా కమిటీ ఏర్పాటు చేయబడింది. ఆగస్టు 30న జరిగిన కమిటీ తొలి సమావేశంలో డాక్టర్ బి. ఆర్. అంబేడ్కర్ను కమిటీ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నుకున్నారు. కాబట్టి ఆగస్టు 29ను కమిటీ ఏర్పాటు దినంగా, ఆగస్టు 30ను అంబేడ్కర్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన రోజుగా చూడటం చారిత్రకంగా సరైనది.
డా. అంబేడ్కర్ చేతుల్లోకి వచ్చిన కీలక బాధ్యత
డాక్టర్ అంబేడ్కర్కు అప్పగించబడిన బాధ్యత సాధారణమైనది కాదు. ఇప్పటికే రాజ్యాంగ పరిషత్లో వివిధ అంశాలపై అనేక కమిటీలు తమ నివేదికలను సమర్పించాయి. రాజ్యాంగ సలహాదారు బి. ఎన్. రావు కూడా రాజ్యాంగానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక ముసాయిదాను సిద్ధం చేశారు. ఈ ముందస్తు కృషి, కమిటీల నివేదికలు, రాజ్యాంగ పరిషత్ నిర్ణయాలు, సభ్యుల సూచనలు అన్నింటినీ పరిగణనలోకి తీసుకుని మరింత సమగ్రంగా, న్యాయపరంగా బలమైన ముసాయిదాను రూపొందించడం ముసాయిదా కమిటీకి అప్పగించబడింది.ఈ ప్రక్రియలో డాక్టర్ అంబేడ్కర్ పాత్ర అత్యంత కీలకంగా మారింది. 1948 నవంబర్ 5న రాజ్యాంగ పరిషత్లో మాట్లాడిన టి. టి. కృష్ణమాచారి, ముసాయిదా కమిటీలోని కొంతమంది సభ్యులు అనారోగ్యం, ఇతర బాధ్యతలు, మరణం వంటి కారణాలతో పూర్తిస్థాయిలో పనిచేయలేకపోయారని, ఫలితంగా అంబేడ్కర్పై ముసాయిదా పనిలో చాలా పెద్ద భారం పడిందని సభ దృష్టికి తీసుకువచ్చారు. ఇది అంబేడ్కర్ చేసిన అసాధారణ శ్రమకు రాజ్యాంగ పరిషత్లోనే లభించిన ముఖ్యమైన సాక్ష్యం.
ముసాయిదా నుంచి రాజ్యాంగం వరకు
ముసాయిదా కమిటీ వివిధ నివేదికలు, సూచనలు, ప్రతిపాదనలను పరిశీలిస్తూ తన పని కొనసాగించింది. 1948 ఫిబ్రవరి 21న ముసాయిదా రాజ్యాంగాన్ని రాజ్యాంగ పరిషత్ అధ్యక్షుడికి సమర్పించింది. అనంతరం ఆ ముసాయిదాను ప్రజల పరిశీలనకు అందుబాటులో ఉంచి సూచనలు, అభిప్రాయాలను స్వీకరించారు. ప్రజల నుంచి వచ్చిన సూచనలు, రాజ్యాంగ పరిషత్ సభ్యుల ప్రతిపాదనలు, చర్చల ఆధారంగా ముసాయిదాలో అనేక మార్పులు జరిగాయి.
రాజ్యాంగ పరిషత్లో ముసాయిదాపై జరిగిన చర్చలు భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో అపూర్వమైన ప్రక్రియ. మొత్తం 7,635 సవరణలు ప్రతిపాదించగా, 2,473 సవరణలు సభలో ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. ప్రతి అధికరణం, ప్రతి నిబంధనపై సభ్యులు విస్తృతంగా చర్చించారు. డాక్టర్ అంబేడ్కర్ సభలో సభ్యుల ప్రశ్నలకు, అభ్యంతరాలకు, సవరణలకు సమాధానాలు ఇస్తూ ముసాయిదాను సమర్థించారు. ఆయన సమాధానాల్లో న్యాయపరమైన అవగాహనతో పాటు భారత సమాజంలోని వాస్తవ పరిస్థితులపై ఉన్న లోతైన అవగాహన కూడా స్పష్టంగా కనిపించింది.
141 రోజుల ముసాయిదా కమిటీ పని
ముసాయిదా కమిటీ మొత్తం 141 రోజుల పాటు సమావేశమై తన పని చేసింది. ఈ కాలంలో రాజ్యాంగంలోని అనేక అంశాలను పరిశీలించి, వాటిని రాజ్యాంగ పరిషత్లో జరిగిన చర్చలకు అనుగుణంగా మార్చింది. భారత రాజ్యాంగం ఇతర దేశాల రాజ్యాంగాల నుంచి కొన్ని అంశాలను స్వీకరించినప్పటికీ, వాటిని యథాతథంగా అనుకరించలేదు. భారతదేశపు చారిత్రక అనుభవం, సామాజిక పరిస్థితులు, భాషా–సాంస్కృతిక వైవిధ్యం, పరిపాలనా అవసరాలు, ప్రజాస్వామ్య లక్ష్యాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని వాటికి తగిన రూపాన్ని ఇచ్చారు.అందుకే భారత రాజ్యాంగం ఒకే వ్యక్తి రచించిన పత్రం కాదు. అది రాజ్యాంగ పరిషత్ సభ్యులు, వివిధ కమిటీలు, రాజ్యాంగ సలహాదారులు, న్యాయ నిపుణులు, ప్రజల నుంచి వచ్చిన సూచనలు, విస్తృతమైన చర్చలు మరియు సవరణల సమిష్టి ఫలితం. అయితే ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో ముసాయిదా కమిటీ అధ్యక్షుడిగా డాక్టర్ బి. ఆర్. అంబేడ్కర్ పోషించిన నాయకత్వం, న్యాయపరమైన విశ్లేషణ, సభలో ముసాయిదాను సమర్థించిన తీరు ప్రత్యేకమైనది.
1949 నవంబర్ 26 — చారిత్రక ఆమోదం
దాదాపు మూడు సంవత్సరాల పాటు సాగిన రాజ్యాంగ నిర్మాణ ప్రక్రియ చివరకు 1949 నవంబర్ 26న ఒక చారిత్రక ఘట్టానికి చేరుకుంది. ఆ రోజున రాజ్యాంగ పరిషత్ భారత రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించింది. తుది రాజ్యాంగంలో 395 అధికరణలు, 8 షెడ్యూళ్లు ఉన్నాయి.అయితే రాజ్యాంగంలోని కొన్ని నిబంధనలు వెంటనే అమల్లోకి వచ్చినప్పటికీ, రాజ్యాంగంలోని ప్రధాన భాగం 1950 జనవరి 26న అమల్లోకి వచ్చింది. ఆ రోజున భారతదేశం రాజ్యాంగబద్ధమైన గణతంత్రంగా కొత్త ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించింది.
డా. అంబేడ్కర్కు నిజమైన నివాళి
డాక్టర్ బి. ఆర్. అంబేడ్కర్ను భారత రాజ్యాంగ నిర్మాణంలో ప్రముఖ శిల్పిగా గుర్తించడం వెనుక ఆయన ముసాయిదా కమిటీ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న పదవి మాత్రమే కారణం కాదు. రాజ్యాంగంలోని క్లిష్టమైన అంశాలను అర్థం చేసుకోవడం, వాటిని న్యాయపరంగా రూపుదిద్దడం, సభలో ప్రతి ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వడం, సభ్యుల అభ్యంతరాలను ఎదుర్కొని తన వాదనను తర్కబద్ధంగా వివరించడం వంటి బాధ్యతలను ఆయన అసాధారణమైన పట్టుదలతో నిర్వహించారు.అయితే అంబేడ్కర్కు నిజమైన గౌరవం ఇవ్వాలంటే ఆయనను కేవలం విగ్రహాల్లో, చిత్రపటాల్లో, నినాదాల్లో నిలబెట్టడం సరిపోదు. ఆయన విలువైనదిగా భావించిన స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, న్యాయం, సౌభ్రాతృత్వం, రాజ్యాంగబద్ధమైన ప్రజాస్వామ్యాన్ని మన జీవితాల్లో ఆచరించాలి. రాజ్యాంగం ఒక పుస్తకం మాత్రమే కాదు; అది ప్రతి పౌరుడి గౌరవాన్ని, హక్కులను, సమాన అవకాశాలను కాపాడే ప్రజాస్వామ్య పునాది.
1947 ఆగస్టు 29న ఏర్పడిన ముసాయిదా కమిటీ భారత రాజ్యాంగ నిర్మాణంలో ఒక కీలకమైన అధ్యాయానికి నాంది పలికింది. ఆ ప్రక్రియలో అంబేడ్కర్ పోషించిన పాత్ర భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది.
“రాజ్యాంగం ఎంత మంచిదైనా, దాన్ని అమలు చేసే వారు చెడ్డవారైతే అది చెడ్డదిగా మారుతుంది; రాజ్యాంగం ఎంత చెడ్డదైనా, దాన్ని అమలు చేసే వారు మంచివారైతే అది మంచిదిగా మారుతుంది.”
— డా. బి. ఆర్. అంబేడ్కర్
