గ్లోబల్ వార్మింగ్ తో విస్తరిస్తున్న డెంగీ
ప్రభుత్వ నర్సింగ్ కళాశాల అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ లిల్లీ మేరి
సిద్దిపేట ; మలేరియా, చికెన్ గున్యా, ఎల్లో ఫీవర్, జికా ఇప్పుడు ప్రపంచాన్ని వణికిస్తున్న వ్యాధులు ఇవే. ఈ వ్యాధులన్నింటికీ మూల కారణం దోమల సంతతి విపరీతంగా పెరిగిపోవడమే. ఇలా దోమలు పెరిగిపోవడానికి, పర్యావరణంలో వస్తున్న మార్పులకి సంబంధం ఉంది. మానవ చరిత్రలో తిమింగలం కంటే ప్రమాదకరమైనది దోమ. దోమలు ప్రపంచ దేశాలకు విస్తరించడానికి, వాతావరణంలో వస్తున్న మార్పులకి సంబంధం ఉందని ప్రభుత్వ నర్సింగ్ కళాశాల అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ లిల్లీ మేరి విశ్లేషించారు.
120 దేశాలకు డెంగీ :
వాతావరణంలో వస్తున్న మార్పులు దోమల కారణంగా విస్తరించే వ్యాధులు అనే అధ్యయనములో ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరిస్తున్న వ్యాధులలో డెంగీ మొదటి స్థానంలో ఉంది. ముఖ్యంగా దక్షిణ యూరప్ దేశాలలో వాతావరణంలో వస్తున్న అనూహ్య మార్పుల కారణంగా దోమలు పెరిగిపోయి డెంగీ వ్యాధి ప్రబలుతుంది. భూమి వాతావరణం వేడెక్కిపోతున్న కొద్ది దోమల సంఖ్య పెరిగిపోతుంది. ఆడ దోమలు గుడ్లు పెట్టడానికి వేడి పరిస్థితులు ఉండాలి. వాతావరణం పొడిబారి పోవడం, కాలం కాని కాలంలో వర్షాలు, అడ్డగోలుగా పట్టణీకరణ వంటి కారణాలతో దోమలు ఎక్కువైపోతున్నాయి. ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్లో దోమల వృద్ధి చెందటానికి అనుకూల వాతావరణంగా ఉంది. 1970 కి ముందు కేవలం 10 దేశాలలో మాత్రమే డెంగీ వ్యాధి ఉండేది. ఇప్పుడు 120కి పైగా దేశాలకు విస్తరించిందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వెల్లడించింది. ప్రస్తుతం ఆస్ట్రేలియా, కాంబోడియా, చైనా, బాంగ్లాదేశ్, మలేషియా వంటి దేశాల్లో డెంగీ వ్యాధి భాగా విస్తరించింది అని లిల్లీ మేరి పేర్కొన్నారు.
220 కోట్లకు బాధితులు: గ్లోబల్ వార్మింగ్ పరిస్థితిల్ని అదుపు చేయలేకపోతే వాతావరణంలో వస్తున్న పలుమార్పుల కారణంగా 2050 సంవత్సరం నాటికి ప్రపంచంలో సగం జనాభా ఉండే ప్రాంతాలలో దోమలు బాగా వృత్తి చెందుతాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. 2050 నాటికి డెంగి సహా వివిధ రకాల వ్యాధులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 200 కోట్ల మందికి సోకే అవకాశాలు ఉన్నాయని వారు చెప్తున్నారు. దోమలు మన రక్తం వాసనని పసిగట్టి కుట్టడానికి మీదకు వస్తాయి. ఈ రక్తం వాసనని పసిగట్టకుండా దోమల నివారించడానికి గ్రాఫిన్ ఆక్సైడ్ (జీవో) అనే అతి సన్నని పదార్థంతో తయారుచేసిన రక్షణ కవచాన్ని అమెరికా శాస్త్రవేత్తలు అందుబాటులోకి తేనున్నారు. గ్రాఫిన్ లో ఎన్నో ప్రత్యేకతలు ఉన్నాయి. అనుపరిమాణం అంతా సన్నగా ఉంటుంది. రబ్బర్ల సాగే గుణం, ఉక్కు కంటే 200 రెట్లు గట్టిగా ఉంటుంది. రాగి కంటే సులభంగా దేనితోనైనా కలిపేసే అవకాశం కూడా ఉంది. గ్రాఫిన్ తో అభివృద్ధి చేసిన అతి పల్చటి కవచం దోమలు మనిషి ఒంటిపై రసాయనాలు గుర్తించకుండా కాపాడుతుంది అని బ్రౌన్ వర్సిటీకి చెందిన సీనియర్ ప్రొఫెసర్ రాబర్ట్ హార్ట్ వెల్లడించారు. అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా ఎలాంటి రసాయనాలు వాడకుండా దోమ కాటు నుంచి తప్పించుకోవచ్చు అని అన్నారు.
మీకు తెలుసా : దోమ ఒకసారి కాటుతో 0.001 నుంచి 0.1 ఎం.ఎల్ రక్తాన్ని పీలుస్తుంది. దోమలు వాటి బరువు కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువ రక్తాన్ని పీలుస్తాయి. మగ దోమలు శాఖాహారులు. ఆడదోమలు మాత్రమే మనుషుల్నికుడతాయి. ఎందుకంటే ఆడ దోమలు గుడ్లు పెట్టడానికి అవసరమైన ప్రోటీన్లు మనుషుల రక్తం నుంచే తీసుకుంటాయి. మానవ శరీరంలో రక్తాన్ని అంతా 12 లక్షల దోమలు పీల్చగలవు. ఆడ దోమలు ఒకేసారి 300 గుడ్లు పెట్టగలవు. ప్రపంచంలో ఐస్లాండ్ మాత్రమే దోమలు లేని దేశము. దోమలు వాసనల్ని పసిగడతాయి. కొన్ని రకాల వాసనలకు అవి దూరంగా ఉంటాయి. తులసి ఆకులు, నిమ్మకాయలు, వెల్లుల్లి, బంతిపూల వాసన వస్తే దోమలు దూరంగా పారిపోతాయి. దోమల జీవితకాలం రెండు నెలల లోపే, మగ దోమలు పది రోజులు. ఆడ దోమలు 6 నుంచి ఏడు వారాలు జీవించి ఉండగలవు అని ప్రభుత్వ నర్సింగ్ కళాశాల అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ లిల్లీ మేరి తెలిపారు.
